Google
 
sciagi.bajo.pl

Mongołowie

Mongołowie byli ludem koczowniczym, czyli nomadami ciągle przenoszącymi się z miejsca na miejsce w poszukiwaniu nowych pastwisk dla hodowanych zwierząt. Zajmowali się koczowniczym pasterstwem, głównie hodowlą bydła-koni, wielbłądów i owiec oraz rogacizny. Szczególnie ważna dla Mongołów była hodowla koni, przydatnych zarówno do prowadzenia pasterskiego gospodarstwa jak i licznych wojen. Konie dostarczały też głównego pożywienia – kobylego mleka, a także mięsa, spożywanego zimą. W XII wieku wśród plemion mongolskich nastąpił rozpad wielkich wspólnot rodowych. W ich miejsce powstawałały mniejsze grupy złączone nie tyle więzami krwi, co przede wszystkim wspólnotą interesów gospodarczych i militarnych. W tym też czasie na terenie Mongolii istniało kilka większych związków plemiennych, zwanymi chanatami. Na przełomie XII i XIII wieku wszystkie plemiona Mongolskie podporządkował sobie Temudżyn, który w 1206 roku przyjął tytuł Wielkiego Chana, czyli Czyngis-Chana. Władca ten okazał się nie tylko wybitnym wodzem – największym w dziejach świata zdobywcą, ale również doskonałym organizatotorem. Jego dziełem była reorganizacja mongolskiej armii: Czyngis-Chan ją z 13 do 110 tysięcy wojowników, a podział wewnętrzny oparł na systemie dziesiętnym, wprowadzając jednocześnie żelazną dyscyplinę. Ważną role w zarządzaniu bardzo zmilitaryzowanym państwem Czyngis-Chana (niemal każdy mężczyzna mógł zostać powołany do wojska) odegrała jego gwardia, licząca 10 tysięcy wojowników. O ekspansywności Mongołów na początku XIII stulecia wiadomo, że najpierw uległy jej ludy centralnej Azji. W 1027 roku podbili plemiona zamieszkujące od górnego Jeniseju aż do Bajkału; następnie północną część Chin (w 1215 roku zdobyli i zniszczyli Pekin). W 1219 roku Czyngis-Chan, na czele stutysięcznej armii rozpoczął podbój państwa Chorezmu, obejmującego dorzecze Amu-darii, Iran i Afganistan. W 1220 roku najeźdźcy zdobyli Bucharę i Samarę. W następnym roku mongolscy wodzowie: Dżebe i Subeetej poprowadzili swe wojska do Gruzji, przeszli Kaukaz i pokonali plemiona Alanów, Czerkiesów i Połowców. Ci ostatni wezwali na pomoc książąt ruskich. Jednakże stoczona 31 maja 1223 roku bitwa nad rzeką Kałką zakończyła się straszliwą klęską wojsk ruskich i Połowców. Mongołowie wycofali się jednak wówczas na wschód, doznawszy niedługo po tym doznawszy klęski od Bułgarów nad wołżańskich. W 1227 roku zmarł Czyngis-Chan; jego następca, trzeci syn Udegdej, zajął się najpierw uporządkowaniem spraw wewnętrznych państwa. Po całkowitym m podbiciu reszty Chin Mongołowie zajęli się przygotowaniami, do mającej nastąpić wielkiej wyprawy na zachód. Nie mieli jednak na celu całkowitego, zwojowania europy, głównym celem mongolskich koczowników, było objęcie władzy nad nadwołżańskimi i czarnomorskimi stepami. Jednak dla zapewnienia sobie trwalszego bezpieczeństwa, postanowili narzucić swoje zwierzchnictwo lub doprowadzić do całkowitego upadku sąsiednich państw. W grudniu 1240 roku po zdobyciu Kijowa i pokonaniu wojska ruskiego Mongołowie stanęli i u granic Polski. Polska tak jak i Ruś Kijowska, przechodziła okres rozbicia dzielnicowego. W XII i XIII wieku główną siłę zbrojną stanowili rycerze, którzy w zamian za otrzymywane od księcia dobra zobowiązani byli do prowadzenia służby wojskowej. Najniższą jednostką był poczet liczący jedynie kilku jeźdźców wyższą chorągiew, kilka chorągwi tworzyło hufiec. Do służby wojskowej zobowiązani byli również- chodź w mniejszym stopniu chłopi oraz mieszczanie. Mongołowie, którzy w sile 10-tysiecznego korpusu pod d wodzą Odrdu-Chana, stanęli zimą 1241/41 roku u Polskich Południowo
Wschodnich granic, najpierw wysłali odział zwiadowczy- mający rozpoznać liczebność sił przeciwnika. Do pierwszego znaczniejszego starcia doszło z rycerstwem sandomierskim i krakowskim w 18 marca pod Chmielnikiem. Polacy mimo początkowej przewagi ulegli wkrótce lepiej zorganizowanym jednostkom sił
Wroga. Większość sukcesów militarnych Mongołowie zawdzięczali nie tylko liczbie swoich wojowników, która była ogromna, lecz również dopracowanej strategii, wyszkoleniu dowódców, oraz utrzymywanej dyscypliny. Natomiast taktyka Polskich rycerzy nie była zbyt
Dopracowana i nie sprawdzała się w potyczkach z Mongołami. Wracajmy jednak do naszego konfliktu. Pod koniec marca wojska Mongolskie zajęły opuszczony przez mieszkańców Kraków i spaliły miasto nie zdobywszy na szczęście Polaków– Wawelu. Z Krakowa Mongołowie ruszyli na Racibórz i Opole, docierając do Wrocławia. W tym czasie Książe Henryk II Pobożny gromadził armię złożoną z rycerzy y Polskich pod Legnicą, gdzie wkrótce miała się rozegrać wielka bitwa.
krótkim obleganiu Wrocławia Mongołowie zwrócili w kierunku Legnicy chcąc w ten sposób odciąć drogę łączącym się wojskom polskim z wojskami czeskiego króla: Wacława I. Według większości Historyków do starcia doszło na przedpolu legnickiego grodu, przy drodze z Wrocławia między jeziorem Koskowickim a wsią Ujazd. Mimo to część badaczy przychyla się jednak ku temu, że bitwa rozegrała się na dzisiejszym polu legnicki, położonym 9 km na popołudniowy wschód od Legnicy. Natomiast bitwa przebiegała tak: Henryk II podzielił swoją armię na 4 hufce. W pierwszym dowodził książę czeski Bolesław, walczyli w nim krzyżowcy ochotnicy różnych narodowości i górnicy ze Złotoryi. W drugim walczyło rycerstwo krakowskie i część wielkopolskiego pod wodzą Sulisława. Trzeci hufiec stanowił odział pod wodzą księcia opolskiego Mieszka Kazimierzowica; czwarty zaś składał się z rycerstwa śląskiego i wielkopolskiego. Według badaczy Tatarzy również podzielili swe wojska na cztery odziały. Na samym początku bitwy walka była bardzo wyrównana. A tak to wyglądało według Jana Długosza: „pierwsze wszczęło walkę wojsko złożone z krzyżowców, ochotników i kopaczy złota(…) obie strony zwarły się w ostrym natarciu. Krzyżowcy i obcy rycerze rozbili kopiami pierwsze szeregi Tatarów i posuwali się naprzód…’’. Tym razem strona polska wyciągnąwszy wnioski z przebiegu bitwy pod chmielnikiem, nie dała się wciągnąć w pogoń za pozorującym ucieczkę centralnym m odziałem mongolskim. Niestety ostateczną zmianę korzystnej dla Henryka drugiego sytuacji na polu walki i o wyniku bitwy zadecydowała ucieczka z pola walki oddziału Mieszka opolskiego. Polacy i wojska sprzymierzone poniosły klęskę; Henryk II pobożny nie poniósł jednak śmierci, lecz jak mówią kroniki Jana długosza został zabity po wzięciu do niewoli. Zwycięscy Mongołowie nie starali się nawet zdobywać twierdzy Legnickiej, lecz wycofali się w okolice Otmuchowa. Z początkiem maja 1241 roku ruszyli na Węgry. Najazd Mongolski na ziemie polskie w 1241 roku, obok strat materialnych, dotkliwych szczególnie w spalonych miastach, przyczynił się między innymi do rozpadu monarchii Henryków śląskich. Rozluźniły się również więzy między osłabionym gospodarczo Śląskiem a pozostałymi dzielnicami Polski.
Stosunkowo korzystne położenie geograficzno polityczne polskich ziem, sprawiło, że najazd Mongolski nie spowodował znacznie gorszych skutków- uzależnienia od Mongołów, które stało się udręką dla wschodnich sąsiadów Polski.

ŻRÓDŁO: "Świat wiedzy"



W kategorii: Historia