Starożytna Grecja (2)

Zeus - ciskał pioruny i zsyłał deszcz
Demeter - plony
Ares - zwycięstwo w walce (bóg wojny)
Apollo i Muzy - literatura, sztuka, nauka
Asklepios - choroby
Hades - świat podziemny


Wyrocznie to miejsca, w których bogowie odpowiadali ludziom na pytania, o to, co zdarzy się w przyszłości. Najsławniejsza wyrocznia - Delfy - Apollo - Pytia


Prometeusz - twórca człowieka, miał go ulepić z gliny i ożywić za pomocą iskry skradzionej Heliosowi
Tezeusz - pokonał Minotaura
Agony - zawody i konkursy
776 r.p.n.e. - pierwsze igrzyska w Olimpii
Tebańczycy, Spartanie, Ateńczycy - najsilniejsze armie w Grecji
Hoplici - żołnierze ciężkozbrojnej piechoty; tworzyli szyk zwany falangą
V wiek p.n.e. - bunt przeciwko władzy Persów
490 r.p.n.e. - Dariusz wysłał dużą armię drogą morską do Grecji - Maraton - 42 km od Aten - bitwa - Ateńczycy pod wodzą Miltadesa - zwycięstwo Ateńczyków
480 r.p.n.e. - Kserkses wysłał perską armię drogą lądową - obrona Termopile (przesmyk między morzem, a górami) przez Leonidasa (król Sparty) - przegrana Grecji
Po przejściu Termopil Persowie wkroczyli do Attyki i spalili Ateny; w tym czasie a radą Temistoklesa mieszkańcy schronili się na wyspie Salaminie
480 r.p.n.e. - decydująca bitwa morska w cieśninie między Salaminą, a lądem - zwycięstwo Grecji
Połowa V w. - wolność miasta greckim w Azji Mniejszej
VII w.- przejęcie ziemi Meseńczyków przez Spartan
W Lakonii i Mesenii ziemie były urodzajne
Spartanie - tylko pełnoprawni obywatele; ich zajęcie to służba wojskowa
Heloci - ludność zależna, która uprawiała ziemie obywateli Sparty
Chłopcy 7 - 30 lat - mieszkali w koszarach, szkoląc się wojskowo (posługiwanie się bronią, odporność na ból, trudy wojskowego życia - nosili proste szaty; niewiele jedli
Dorośli - nie mogli posiadać cennych przedmiotów
Zgromadzenie -obywatele Sparty - decyzje o sprawach ważnych dla państwa
Rada starszych - więcej niż 60 lat
5 eforów - roczna kadencja
2 Królów - dowodzenie armią
Związek Morski - sojusz przeciwko Persji
Demokracja - rządy ludu
Obywatele - nie byli to cudzoziemcy i niewolnicy; uchwalali prawa, wybierali i kontrolowali urzędników; każdy mógł zostać sędzią
Zgromadzenie ludowe - wszyscy obywatele - zwoływane kilkanaście razy w roku - obrady trwały od świtu do wieczora
Urzędnicy - zmieniali się co roku - 700 funkcji - losowanie (poza strategami)
Akropol - centrum Aten - Partenon (najważniejsza świątynia); zbudowana w stylu doryckim; opiekunka miasta-Atena
Fidiasz -najsławniejszy rzeźbiarz starożytności - wykonał posąg A.
Pireus - port
Agora - rynek ateński
Tragedie - utwory o poważnej tematyce - twórcy tragedii: Ajschylos, Sofokles, Eurypides (V w.p.n.e.)
Komedie - rozbawienie widza - wykpiwano urzędników, filozofów, bogów - twórcą był Arystofanes (V i VI w.p.n.e.)
Amfiteatry - teatry greckie budowane na wzgórzach
Orchestra - plac, na którym występował chór i aktorzy
Iliada - opowiada o ostatnim roku wielkiej wojny Greków z mieszkańcami Troi
Odyseja - opowiada o dziejach Odyseusza, króla wyspy Itaki
Filozof - człowiek miłujący mądrość - poświęcał życie zadawaniu pytań i poszukiwaniu na nie odpowiedzi
Sokrates - V w.p.n.e.
Platon - IV w.p.n.e. - szkoła filozoficzna (Akademia) w Atenach - uczeń Sokratesa
Arystoles - uczeń Platona - założył własną szkołę filozoficzną
Filip II - król Macedończyków - pogodził skłóconych Greków - 338 r.p.n.e. - pokonanie Greków w bitwie pod Cheroneą - zamordowany został przez wrogów
Aleksander - syn Filipa - znakomity wódz - w późniejszym czasie nazwano go Wielkim - poskromił Greków - podbił ziemie perskie - po śmierci władcy Persji poślubił jego córkę i zaczął nosić perskie stroje, przyjmował Persów do armii - zmarł przez wyczerpanie trudami wojny
III w.p.n.e. - powstanie 3 wielkich królestw (państwa hellenistyczne)
Ośrodki kultury hellenistycznej - Aleksandria w Egipcie (biblioteka), Antiochia i Pergamon w Azji Mniejszej